Veelgestelde vragen over parkwijk De Zandheuvel
Op donderdag 14 januari jl. werd de vaststelling van het bestemmingsplan Drakenburgergracht-Zorg en voorontwerp van het bestemmingsplan Drakenburgergracht besproken in de vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Omgeving en Beheer. Tijdens de inspraakmogelijkheden werden er vragen gesteld en soms ook feitelijk onjuiste informatie gegeven over parkwijk De Zandheuvel. Sherpa en Amerpoort willen u graag antwoord geven op deze onduidelijkheden. Mocht u vragen hebben dan kunt u die mailen naar m.arler@sherpa.org
Wat is de aanleiding om parkwijk De Zandheuvel te realiseren?
Vanuit de visie van beide organisaties wordt meer aansluiting op de samenleving gestimuleerd. Dit willen wij op alle levensgebieden stimuleren. In het wonen, in werk- en dagbesteding en in de vrije tijd. Hierin hebben cliënten een persoonlijke keuze. De zorginstellingen hebben het initiatief genomen voor parkwijk De Zandheuvel om zo:
- het maatschappelijk isolement van de instellingsterreinen op te kunnen heffen;
- de wijkvoorzieningen (winkels, cultureel centrum e.d.) gezamenlijk te kunnen benutten in plaats van voortzeting van de exploitatie van een dubbel pakket aan wijkvoorzieningen;
- de inrichting van de instellingsterreinen te vernieuwen. De infrastructuur moet gemoderniseerd en aangepast worden. Eén van de onderdelen is de aanpak van het autoverkeer dat nu tussen de terreinen doorloopt. Als dat omgeleid wordt via de Oud Eemnesserweg, is dat een enorme winst op het gebied van veiligheid en worden de terreinen over en weer gemakkelijker bereikbaar. De zorginstellingen werken veel samen en willen graag een veilige oversteek van de Zandheuvelweg voor cliënten garanderen;
- verouderde gebouwen plaats te laten maken voor waardevolle natuur en nieuwbouw;
- variatie te bieden van beschutte en afgeschermde woonplekken tot geïntegreerd wonen.
Ik hoor vanuit andere bronnen dat er voor totaal 175 cliënten geen plaats is op de parkwijk en dat zij gedwongen moeten verhuizen naar buiten het terrein. Is dat waar?
Nee, Amerpoort en Sherpa zien hier een misrekening. Zowel de Raad van Bestuur van Amerpoort als van Sherpa hebben in 2009 toegezegd dat er geen gedwongen verhuizingen plaatsvinden. Er blijven in de parkwijk voldoende plaatsen, zodat de huidige bewoners op het terrein kunnen blijven wonen. Dat kan door een aanpassing van de plannen in 2009. In het eerste plan van 2008 werden er 450 woonplaatsen gecreëerd voor cliënten. Mede door gesprekken met de Kankbordgroep parkwijk De Zandheuvel (cliënten en ouders/vertegenwoordigers van Sherpa en Amerpoort) en met verontruste ouders is er een aanpassing gekomen. In het huidige pan zijn er 550 tot 600 woonplaatsen gecreëerd. Dat is, rekening houdend met het natuurlijk verloop, voldoende voor het huidige aantal bewoners van de terreinen van Sherpa en Amerpoort. Anno 2010 wonen er ongeveer 272 cliënten op het terrein van Sherpa en ca. 350 cliënten op het terrein van Amerpoort. De toename van plaatsen is met name gepland in een beschermd kerngebied waar enkel cliënten wonen.
Is er ook plaats voor cliënten die baat hebben bij meer bescherming in de leefomgeving?
Ja. In het plan is rekening gehouden met de keuze beschermd of min of meer geïntegreerd wonen. Dat vinden Sherpa en Amerpoort ook sterk aan het plan. De keuzemogelijkheid in een leefomgeving die "gewoner en gevarieerder" wordt. Maar wij realiseren ons ook als geen ander dat bijvoorbeeld de cliëntengroep met zeer moeilijk verstaanbaar gedrag een meer afgeschermde en veiligere woon- en werkomgeving nodig hebben. Dat bieden we dan ook in een verbeterde leefomgeving en met faciliteiten daar omheen.
Hoe denken jullie nu als organisaties over die omgekeerde integratie"?
Cliënten van Amerpoort en Sherpa zijn burgers met mogelijkheden en beperkingen. Hun vragen zijn bepalend voor de te leveren ondersteuning. De beide instellingen willen die ondersteuning het liefst bieden in een zo normaal mogelijke omgeving. Dat wil zeggen in een wijk waar ook andere burgers wonen, met mogelijkheden om te wonen, te werken, te recreëren, relaties aan te gaan enzovoort. Kortom, er wordt gestreefd naar integratie in de samenleving. Dat is niet voor alle cliënten even geschikt. Er zijn cliënten die graag en zelfs enkel willen wonen, werken en recreëren in woonwijken in de omliggende regio's (deconcentratie). Voor anderen gaat de voorkeur uit naar een meer beschutte plek op of direct bij het instellingsterrein. Op het terrein willen Sherpa en Amerpoort iets van die integratie bereiken door meer maatschappelijke functies naar de instellingsterreinen toe te halen. Door het gedifferentieerd wonen (in meer beschermde of juist in geïntegreerde zones) is het niet goed te vergelijken met daadwerkelijke omgekeerde integratie.
Maar hoe zit het dan met het voorbeeld in Druten?
Een bus vol ouders/vertegenwoordigers en cliënten heeft Druten bezocht. De goede en minder goede ervaringen hebben we meegenomen en als leerpunten verwerkt in het plan voor parkwijk De Zandheuvel. Een vergelijking is eigenlijk niet mogelijk, omdat in Druten daadwerkelijk omgekeerde integratie heeft plaatsgevonden. Cliënten en particulieren wonen door elkaar. Parkwijk De Zandheuvel heeft in de planvorming meer woonzones. Ook een beschermende woonzone voor enkel cliënten die daar behoefte aan hebben.
Wat is er gedaan om vertegenwoordigers en cliënten bij de planvorming te betrekken?
Er zijn sinds 2005 informatie- en participatiebijeenkomsten georganiseerd om medewerkers, cliënten en cliëntvertegenwoordigers van de instellingen te laten participeren in de planvorming. Onder andere de Klankbordgroep parkwijk De Zandheuvel, die bestaat uit cliënten en vertegenwoordigers van zowel Amerpoort als Sherpa, is een belangrijke gesprekspartner voor de projectleider en de besuurders. Binnen Amerpoort is in 2008 het Platform ontwikkeling parkwijk De Zandheuvel opgericht door familieden van cliënten. Dit platform heeft in de afgelopen twee jaar verschillende malen adviesbijeenkomsten gehad met de directie. Daarnaast publiceren de instellingen informatie in de gezamenlijke uitgave "Nieuwsbrief parkwijk De Zandheuvel" en in bestaande media van beide instellingen. Een compleet overzicht van alle bijeenkomsten en publicaties is beschikbaar.
Waarom kiezen Amerpoort en Sherpa voor een individuele woonwensenregistratie in plaats van een onafhankelijk leefwensenonderzoek?
Voor beide organisaties geldt dat de woonwensen van de cliënten belangrijke uitgangspunten vormen voor alle huisvestingsinitiatieven, zowel voor de parkwijk als ten aanzien van woonvoorzieningen elders en nieuwbouwprojecten. Het inventariseren van deze woonwensen is een structureel en op het individu gericht gebeuren. Zowel sherpa als Amerpoort gaan uit van de vraag van de cliënt. Waar kunnen wij mogelijkheden en wensen met elkaar combineren.
De op maat benadering maakt dat:
- de cliënt de informatie kan begrijpen waar mogelijk;
- de cliënt zijn eigen bron blijft voor persoonlijke wensen. De wensen van anderen zijn waar nodig aanvullend;
- de opzet cyclisch is, vraag en aanbod bewegen mee in de tijd en met de levensfase van de cliënt;
- de cliënt krijgt een breed beeld van de mogelijkheden die de organisaties kunnen bieden.
De wensen worden in periodieke persoonlijke zorg-/ondersteuningsplanbesprekingen geregistreerd. Hier worden allerlei leefwensen besproken, waaronder ook hoe een cliënt wil wonen. Een woonwens is tijdsgerelateerd. Een bewegelijk iets in een mensenbestaan. Door verandering in gezondheidstoestand, leven, werksituatie enzovoort, kan de woonwens ook veranderen. Daar willen beide organisaties flexibel op inspelen. Een collectief onderzoek doet geen recht aan dit maatwerk.
De wijze waarop deze gesprekken en registraties plaatsvinden is geheel in overeenstemming met de wet- en regelgeving hieromtrent en heeft ook de instemming van de medezeggenschapsorganen van verwanten en cliënten van beide organisaties.
Verslag bezoek aan 's Heerenloo te Druten, een zorginstelling waar mensen met en zonder beperking in één wijk wonen.
Zie Bezoek aan 's Heerenloo, oktober 2008